رفت ، فعلًا در ميان ما نيست ، پس يك دقيقه سكوت اعلام مىكنيم . بعد يك دقيقه « صُمٌّ بُكْم » مىشوند . « يك دقيقه سكوت اعلام مىكنيم » يعنى چه ؟ ! اين سكوت چه اثر و فايده‌اى دارد ؟ مىخواهد بگويد من به قيامت و به مغفرت و طلب مغفرت و اين حرفها اعتقاد ندارم ، يك دقيقه سكوت . اين يك دقيقه سكوت را آدمهايى درآوردند كه اساساً به اين حرفها اعتقاد نداشتند . در يك كشور اسلامى كه براى يك نفر ميّت اظهار تأسف مىخواهد بشود كه شكلش نبايد يك دقيقه سكوت باشد . گفت : « يك دست به مصحفيم و يك دست به جام » ؛ هيچ معلوم نيست كه اصلًا ما مسلمانيم يا نامسلمان ، به خدا اعتقاد داريم يا نداريم ؟ قيامت را اعتقاد داريم يا منكر هستيم ؟ هيچ وضعمان معلوم نيست ، فقط تقليد محض ، چرا ؟ چون در دنياى اروپا براى مرده‌هاى خودشان يك دقيقه سكوت مىكنند . چرا مىترسيد ؟ ! مسلمانم ، او مرده است ، براى مسلمان طلب مغفرت بايد كرد ، يك سورهء كوچك قرآن بايد خواند ؛ حمدى مىخوانيم ، سوره‌اى مىخوانيم ، يا چهار تا قُلْ هُوَ اللَّه مىخوانيم يا يازده تا قُلْ هُوَ اللَّه مىخوانيم يا هفت تا انّا انْزَلْنا مىخوانيم . بچه‌هاى ما وقتى كه بشنوند براى مرده‌هاى ما در مجلس شورا و مجلس سنا يك دقيقه سكوت اعلام مىكنند چه فكرى مىكنند ؟ ! معاد اصل است ولى اين شعارها را بايد حفظ كرد . حفظ حرمت مسجد كم‌كم مجالس ختم هم به يك شكل ديگرى پيدا مىشود . يك وقتى راجع به همين مسجد « 1 » ، رفقا صحبت مىكردند دربارهء اينكه مجالس ختم در اينجا ادامه داشته باشد يا نداشته باشد . نظر به يك وضعى كه هرچه هم اولياى مسجد اصرار مىكنند و فشار مىآورند باز هم بعضى از خانمها با يك وضع نامطلوبى در جلسهء ختم شركت مىكنند ، رفقا و دوستان تصميم گرفتند اساساً مجالس ختم را برداريم . يك فكر مانع شد و آن اينكه اگر مجالس ختم را از مساجد بردارند ، مىبرند در باشگاهها ، وقتى بردند در باشگاهها آنجا ديگر نه قرآنى خوانده مىشود ، نه جزوه‌اى پخش خواهد شد ، نه واعظى مىآيد كه دو كلمه براى مردم وعظ و اندرز و سخن دينى بگويد ، باز

--> ( 1 ) . [ مسجد الجواد تهران ، ميدان هفتم تير ]